rnrnrn

Παγκόσμιο Δίκτυο Συλλόγων Επαρχίας Ελασσόνας και Αποδήμων

Δίκτυο Περραιβία

Δευτεροβάθμια Μη Κυβερνητική Οργάνωση για τον Άνθρωπο,

το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό, και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.

The Network of Associations of the Prefecture of Elassona and Overseas emigrants

"Perrevia", Secondary Non Governmental Organization, Elassona, Larisa - Greece

ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ

Θρησκευτικός Τουρισμός

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια περιήγηση στα άφθονα θρησκευτικά μνημεία της περιοχής που τονίζουν μια ιδιαίτερη εικόνα της. Πάνω σε έναν κωνικό λόφο, στην άκρη της πόλης της Ελασσόνας, που ορίζουν οι χείμαρροι Ελασσονίτης και Κουραδιάρης, είναι χτισμένη η Μονή της Ολυμπιώτισσας, απ’ τα πιο αξιόλογα μνημεία της περιοχής αλλά και της Θεσσαλίας γενικότερα. Είναι σπάνιος τύπος περιστώου, τρουλαίου ναού του τέλους του 13ου αι. που χτίστηκε από τον Ανδρόνικο Παλαιολόγο και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα παλαιολόγειας τέχνης. Άλλα χριστιανικά μνημεία στην πόλη είναι οι ναοί των Εισοδίων της Θεοτόκου του 1859 και του Αγίου Δημητρίου του 1930. Το σπουδαιότερο μνημείο της Κρανιάς είναι η Μονή Παλαιοκαρυάς, κτισμένη στα ΝΔ του χωριού και αφιερωμένη στη Μεταμόρφωση του Σωτήρα. Ιδρύθηκε πριν το 17ο αι., χρονολόγηση που προκύπτει με βάση τις φορητές εικόνες του μοναστηριού, που σήμερα φυλάσσονται στο ναό του Αγίου Δημητρίου Κρανυάς. Το 1930 συγχωνεύτηκε με την Ολυμπιώτισσα. Στο Λιβάδι ιστορικής σημασίας είναι τα μοναστήρια του Προφ.Ηλία, που ανακαινίστηκε το 1776, και της Αγίας Τριάδας με το παρεκκλήσι του Αγίου Χαραλάμπους. Χρονολογία ανακαίνισης αναφέρεται για το παρεκκλήσι το 1761. Κάποτε ήταν ακμάζον μοναστήρι, ενώ σήμερα το συντηρούν δύο καλόγριες. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι ναοί εντός του οικισμού, όπως οι Άγιοι Ανάργυροι (1760), με το εντυπωσιακό καμπαναριό, που κοσμούνται από εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο, ενώ αξιόλογο είναι και το Ευαγγέλιο του ναού, καθώς και τα σκεύη και οι εικόνες του. Έργο του Καλαριτινού χρυσικού Ν.Τζημπούρη είναι το Ευαγγέλιο που βρίσκεται στο ναό του Αγίου Κωνσταντίνου (1884) και κατασκευάστηκε το 1816, ενώ αξιόλογο είναι και το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού. Σπάνιες εικόνες διαθέτει και ο ναός της Παναγίας (1886).
\r\n
\r\nΣτην Τσαριτσάνη συναντώνται επίσης αρκετά σημαντικά θρησκευτικά μνημεία. Ο Άγιος Παντελεήμονας (1702) με το παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής είναι μονόχωρος, κεραμοσκεπής και ξυλόστεγος ναός. Αξιόλογες είναι οι τοιχογραφίες του, που χρονολογούνται στο 18ο και 19ο αι.. Επίσης, ο ναός του Αγίου Νικολάου, για τον οποίο δεν υπάρχουν στοιχεία για τη χρονολόγησή του. Είναι ωστόσο γνωστό ότι έχει διαφορετικές φάσεις κατασκευής. Στολίζεται με πολλές σημαντικές τοιχογραφίες. Η «Ρίζα του Ιεσσαί» που βρίσκεται στον εσωτερικό τοίχο της νότιας πτέρυγας του νάρθηκα, είναι μια πελώρια σύνθεση, μήκους 5,50μ. που περιλαμβάνει 90 μορφές στο σύνολο. Μεταξύ αυτών απεικονίζει και 12 ολόσωμους σοφούς της αρχαιότητας, εκατέρωθεν του κοιμώμενου Ιεσσαί. Οι μορφές παρουσιάζονται σε φυσικό μέγεθος και είναι ντυμένες βασιλικά και με στέμματα στο κεφάλι. Άλλα σημαντικά και ασυνήθιστα εικονογραφικά θέματα του ναού είναι ο «Ζωδιακός κύκλος» και ο «Καιρός του Χρόνου». Στο κέντρο του χωριού βρίσκεται η τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική της Παναγίας, με το παρεκκλήσι του Αγίου Ιωαννικίου, το οποίο καταστράφηκε από άγνωστη αιτία. Εκεί κοντά απαντάται και ο μονόχωρος ναός των Αγίων Αναργύρων. Χτίστηκε το 17ο αι. και στη βόρεια πλευρά του έχει το παρεκκλήσι του Άγιου Χαραλάμπους. Το μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου (Βαλέτσικο) βρίσκεται στα ΒΑ του χωριού, διαθέτει μονόχωρο ναό με αξιόλογες τοιχογραφίες που χρονολογούνται στις αρχές του 17ου αι. Στον περίβολο του μοναστηριού βρέθηκε μολυβδόβουλο που φανερώνει τις επαφές του μοναστηριού με το Πατριαρχείο, ενώ σήμερα το μοναστήρι φιλοξενεί μία μοναχή. Μετόχι του Βαλέτσικου αποτελεί η Μονή του Αγίου Αθανασίου (1612-1613), στα ανατολικά της Τσαριτσάνης, από την οποία σώζεται μόνο το καθολικό. Είναι μονόχωρος ναός, το τέμπλο του οποίου αποτελεί αξιόλογο δείγμα ξυλογλυπτικής τέχνης. Τέλος, αξιόλογο μνημείο είναι και ο ναός των Αγίων Ταξιαρχών (1656), με το επίσης εξαιρετικής τέχνης ξυλόγλυπτο τέμπλο.
\r\n
\r\nΣτο Πύθιο το ασκηταριό του Τιμίου Σταυρού ή των Αγίων Ταξιαρχών, όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι, έχει ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες, ενώ η κτητορική επιγραφή το χρονολογεί στα 1339. Το δεύτερο ασκηταριό, που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση, σώζει ελάχιστες τοιχογραφίες του 14ου αι.. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ναός της Αγίας Τριάδας ή Μονής Σπαρμού, που χτίστηκε το 13ο αι., διαθέτει σημαντικές τοιχογραφίες και πανηγυρίζει τη μέρα του Αγίου Πνεύματος, με πλήθος επισκεπτών και εκδηλώσεων. Το μοναστήρι που ανέδειξε πολλούς δασκάλους του Γένους, έχει ανακαινιστεί, φιλοξενεί ανδρική αδελφότητα μοναχών και διατηρείται σε καλή κατάσταση. Στη Γιαννωτά, δυτικά του χωριού, βρίσκεται το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας, που χτίστηκε το 1155 από τον αυτοκράτορα Εμμανουήλ Κομνηνό. Ήταν πατριαρχικό, σταυροπηγιακό και είναι κοσμημένο με σπάνιες τοιχογραφίες λαϊκής τέχνης. Κάηκε το1866 και ξαναχτίστηκε τον επόμενο χρόνο. Στα χρόνια της υποδούλωσης έπαιξε σημαντικό ρόλο και απέκτησε μεγάλη περιουσία, ενώ σήμερα σώζεται μόνο ο ναός του. Αξιόλογο βυζαντινό μνημείο της Δολίχης αποτελεί ο ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, χτισμένος το 15ο αι., που βρίσκεται στην πλατεία του οικισμού. Η Μονή Αναλήψεως (στα Καλύβια Ανάληψης του Δήμου Ποταμιάς) ιδρύθηκε το 1650 από τους μοναχούς Ιωακείμ και Ιωάννη και τον Ιερομόναχο Διονύσιο και ήταν μετόχι της Μονής Παλαιοκαρυάς και ένα από τα 5 «σταυροπηγιακά» μοναστήρια της Ελασσόνας. Διέθετε κελιά, ξενώνες, δεσποτικό και αποθήκες. Κάηκε το 1943 από τους Γερμανούς και το 1965. Το καθολικό είναι τρίκογχος σταυροειδής με οκταγωνικό τρούλο. Φιλοξενεί γυναικεία αδελφότητα μοναχών. Η Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου ή Παναγίας Τσούμας αποτελεί αξιόλογο θρησκευτικό μνημείο του Μεγάλου Ελευθεροχωρίου με χρονολογία ίδρυσης το 1765, ενώ το 1830 ανακατασκευάστηκε. Το καθολικό του Μοναστηριού διασώζει επάργυρη εικόνα της Παναγίας Γλυκοφιλούσας του 1871, αλλά ελάχιστες τοιχογραφίες. Κάηκε το 1897 από τους Τούρκους και το 1947, επισκευάστηκε το 1956 και σήμερα λειτουργεί μία φορά το χρόνο, το Δεκαπενταύγουστο. Σημαντικό θρησκευτικό μνημείο της Καρυάς είναι η Μονή Κανάλων, 6χλμ. προς τη Λεπτοκαρυά, σε λειτουργία σήμερα. Πρόκειται για ιστορικό μοναστήρι του 11ου αι. με περίφημες αγιογραφίες, που άκμασε το 17ο αι. και γιορτάζει στις 8/9 του Γενεσίου της Θεοτόκου, οπότε και κατακλύζεται από επισκέπτες. Το καθολικό χτίστηκε το 1833, ενώ το παρεκκλήσι του Αγίου Δημητρίου, σύμφωνα με επιγραφή, το 1681. Η θρησκευτική κληρονομιά του Δομένικου είναι σημαντική, εμπεριέχοντας πλήθος εκκλησιών με αξιόλογες αγιογραφίες και ξύλινα τέμπλα. Αξίζει να επισκεφτεί κάποιος τις εκκλησίες των Αγ.Γεωργίου (1611) – τρίκλιτη βασιλική, Αγ.Αθανασίου (18ος αι., μονόκλιτη ξυλόστεγη βασιλική), Αγ.Βησσαρίωνα (17ος αι.), Αγ.Νικολάου (1719), Αγ.Δημητρίου (17ος αι.), Παναγίας Βρυζόστι (1607- 1611), Αγ.Ταξιαρχών, Αγ.Αναργύρων, Αγ.Τριάδος, Αγ.Παρασκευής (πάνω σε βράχο) και Αγ.Αχιλλείου. Στο Δομένικο έχει ιδρυθεί και Βυζαντινό Μουσείο, στο οποίο συγκεντρώθηκαν φορητές εικόνες και σκεύη από την Βυζαντινή θρησκευτική παράδοση της περιοχής.
\r\n
\r\nΠαραδοσιακή Αρχιτεκτονική Ο επισκέπτης μπορεί, ταυτόχρονα με κάθε άλλο ενδιαφέρον, να θαυμάσει στην περιοχή και αρκετά δείγματα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, με κυριότερους εκπροσώπους τα Μοναστήρια και τις Εκκλησίες, που όμως για αυτά θα βρει πληροφορίες στη διαδρομή του θρησκευτικού τουρισμού. Τα σπίτια της Ελασσόνας ακολουθούν τις σύγχρονες αρχιτεκτονικές επιταγές, χωρίς να λείπουν και νεοκλασικά ή τούρκικα οικοδομήματα του 17ου και 19ου αι., που έχουν ανακαινιστεί. Το καλοδιατηρημένο μονότοξο πέτρινο γεφύρι του 14ου αι. γεφυρώνει τις όχθες του Ελασσονίτη και οδηγεί στο λόφο του ανοιχτού θεάτρου, ενώ μια βρύση, χτισμένη στα παραδοσιακά πρότυπα, βρίσκεται στην έξοδο της πόλης προς την Κοζάνη. Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική του Λιβαδίου έχει διασώσει ως σήμερα ενδιαφέροντα δείγματα, όπως τα πετρόχτιστα σπίτια, από τα οποία το πιο ενδιαφέρον είναι το αρχοντικό του Ταζέ, τα καλντερίμια, τις πέτρινες βρύσες αλλά και τα δύο πέτρινα γεφύρια λίγο έξω από το χωριό. Είναι μονότοξα και γεφυρώνουν το Λιβαδιώτικο ρέμα στη θέση Μαρούλι. Παλιότερα, στα ρέματα Στούπου και Γκουγκούλα, λειτουργούσαν αρκετοί νερόμυλοι, οι περισσότεροι από τους οποίους βρίσκονται σήμερα ερειπωμένοι. Σημάδια της μεγάλης ακμής της Τσαριτσάνης παραμένουν τα αρχοντικά, οι ναοί και πύργοι. Τα πυργόσπιτα, ένα από τα οποία διατηρείται μέχρι τις μέρες μας, ανήκαν σε πλούσιες οικογένειες και αποτελούν μοναδικό για την περιοχή δείγμα αρχιτεκτονικής των τελευταίων αιώνων. Ο πύργος του Κουρμαζάχου-Χατζηαλεξίου (χτίστηκε το β’ μισό του 18ου αι. και βρισκόταν σε καίρια θέση στην περιοχή) και του Ραματά σήμερα είναι κατεστραμμένοι. Ο πύργος του Μάμτζιου έχει συντηρηθεί και διατηρείται σε καλή κατάσταση.
\r\n
\r\nΑρκετοί νερόμυλοι υπάρχουν στους ορεινούς χειμάρρους του Κοκκινοπηλού που διασχίζουν την περιοχή, μεταξύ των οποίων και του Σαρρή, του Γιαμούζη, ενώ ενδιαφέρουσα είναι και η ύπαρξη ενός ανεμόμυλου στη θέση Γκότερο. Στα παλιά σπίτια του χωριού δεσπόζει η μακεδονική αρχιτεκτονική με τα χαρακτηριστικά ορθογώνια παράθυρα. Λίγο πριν αντικρίσουμε το χωριό βρίσκονται τα χαρακτηριστικά ασβεστοκάμινα, τα οποία στο παρελθόν προμήθευαν με ασβέστη ολόκληρη την περιοχή, ενώ σήμερα αρκετά από αυτά διατηρούνται σε καλή κατάσταση αλλά δεν λειτουργούν.
\r\n
\r\nΦυσιολατρικοί Προορισμοί
\r\nΤα δάση της Σμίξης και του Αλόγατρου, στην Τσαριτσάνη, αποτελούν σημαντικά μνημεία του περιβάλλοντος της περιοχής, ενώ πηγές συναντάμε στο Κρυονέρι, με την πετρόκτιστη βρύση, και στο Σφεντάμι. Τέλος, υπάρχει και σπήλαιο, στο στόμιο του οποίου βρίσκεται το ξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας. Στο Μικρό Ελευθεροχώρι, ένα ατελείωτο παιχνίδι έντονου φωτός και πυκνής σκιάς ξετυλίγεται στο πευκοδάσος των 35στρ. στη θέση Τούμπανος, με την ομώνυμη πηγή, και προκαλεί τους λάτρεις της φύσης να ανακαλύψουν τις ομορφιές του. Στο δάσος Αμάρμπεη, στη Φαρμάκη, με τις αιωνόβιες βελανιδιές βρίσκονται οι πηγές Δωδώνη και Θεά Αφροδίτη, τα νερά των οποίων συμβάλλουν στον Τιταρήσιο ποταμό. Όπως και τα υπόλοιπα χωριά της περιοχής, έχει θαυμάσια θέα στον μεγαλόπρεπο Όλυμπο. Στη Βερδικούσια, έκταση 15.000στρ. αποτελεί καταφύγιο θηραμάτων, ενώ πλούσια είναι η χλωρίδα της περιοχής, στην οποία κυριαρχεί το δάσος οξιάς, όπου διαβιούν αλεπούδες, τσακάλια, αγριογούρουνα, λαγοί κ.ά. Το δάσος αποτελεί σημαντικό βιότοπο για αρπακτικά πουλιά (αετοί, σφηκιάρηδες, πετρίτες, ασπροπάρηδες κ.ά.). Αξιόλογες είναι οι πετρόχτιστες βρύσες «Πασπάλι» και «Ασπροβρύση», σε ειδυλλιακές θέσεις μέσα στο δάσος. Το οδικό δασικό δίκτυο και τα μονοπάτια αποτελούν ιδανικές διαδρομές για ορεινή ποδηλασία. Στην Καρυά, ΒΑ του χωριού η περιοχή είναι κατάφυτη από 40.000στρμ. δάσους ελάτης, πεύκου, βελανιδιάς και οξιάς, που διαρρέονται από ρυάκια. Επίσης, το πευκοδάσος «Ανήλιο» προσφέρει καταφύγιο στο ζαρκάδι και στον αγριόχοιρο. Ιδανικοί ψαρότοποι μπριάνας είναι τα ρέματα «Ξερόλακας» και «Άγ.Γεώργιος» με μικροφράγματα. Οι παραπόταμοι του Τιταρήσιου, Ξηριάς και Βούλγαρης, στο Κεφαλόβρυσο, δημιουργούν έναν σημαντικό υδροβιότοπο, ο οποίος ενισχύεται και από τα πηγαία ύδατα της τεχνητής κοινοτικής λίμνης, στη θέση «Μάτι».
\r\n
\r\n
\r\nΑπό το Δήμο Ολύμπου για το Μύτικα Ο Δήμος Ολύμπου βρίσκεται στη ΝΔ πλευρά του Ολύμπου και συμπεριλαμβάνει δώδεκα οικισμούς, «σκορπισμένους» στους πρόποδες και στις πλαγιές του βουνού. Ο όγκος του βουνού δεσπόζει επιβλητικά και είναι ορατός απ΄όλα τα χωριά του Δήμου. Η ψηλότερη κορυφή του είναι ο Μύτικας, με υψόμετρο 2.917μ.. Οι κοντινότερες κορυφές του προς το Δήμο Ολύμπου είναι ο Αγ.Αντώνιος (υψ. 2.815μ.), ο Καλόγερος (υψ. 2.701μ.) και το Σκολιό. Η πρόσβαση της κορυφής από το Δήμο Ολύμπου γίνεται από το χωριό Καλύβια, από το χωριό Κοκκινοπηλός και από τη θέση Βρυσοπούλες, μέσω των παρακάτω διαδρομών: Καλύβια – θέση Χριστάκη – Σκολιό – Μύτικας. Διάρκεια 2 ώρες. Βρυσοπούλες (Καταφύγιο) – Σκολιό – Μύτικας. Διάρκεια 4.30’ ώρες. Κοκκινοπηλός – Γούρνες – θέση Χριστάκης – Σκολιό – Μύτικας. Διάρκεια 4.30’ ώρες. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως από τα Καλύβια η πρόσβαση στην κορυφή μπορεί να διαρκέσει μόνο 2 ώρες, καθώς μπορεί να μεταβεί κανείς ως τη θέση Χριστάκη με αυτοκίνητο μέσω αγροτικού δρόμου. Επίσης στη θέση Βρυσοπούλες μπορεί κανείς να μεταβεί μέσω του δρόμου που έχει κατασκευαστεί και ολοκληρωθεί πρόσφατα και πληρεί τις προδιαγραφές άνετης και ασφαλούς οδήγησης. Τέλος από τον Κοκκινοπηλό διέρχεται το διεθνές μονοπάτι Ε4, που διασχίζει τον Όλυμπο φθάνοντας έως το Λιτόχωρο. Περιοχές φυσικού κάλλους που μπορούν να συνδυαστούν με εναλλακτικές δραστηριότητες και μερικά από τα σημαντικότερα μνημεία της περιοχής: Θέση Βρυσοπούλες (υψόμετρο 1800μ.) Εδώ βρίσκεται το χιονοδρομικό κέντρο Ολύμπου το οποίο ανήκει στις ένοπλες δυνάμεις ΚΕΟΑΧ (Κέντρο Εκπαίδευσης Ορεινού Αγώνος Χιονοδρομιών). Από τον Σπαρμό ξεκινά δρόμος, ο οποίος έχει πρόσφατα διανοιχθεί και ασφαλτοστρωθεί που οδηγεί στο χιονοδρομικό κέντρο. Υπάρχει ορειβατικό καταφύγιο που λειτουργεί όλο το χρόνο, ενώ καταφύγιο ανάγκης υπάρχει λίγο ψηλότερα στον Άγιο Αντώνιο (2450μ.). Το χιονοδρομικό διαθέτει δύο συρόμενους αναβατήρες και τρείς πίστες. Από τις Βρυσοπούλες ξεκινά μονοπάτι που οδηγεί στο Μύτικα, όπως προαναφέραμε. Θέση Τουρτοφωλιά Βρίσκεται πανω από τον οικισμό Καλύβια. Εδώ αναπτύσονται αεραθλητικές δραστηριότητες. Η συγκεκριμένη περιοχή έχει επιλεγεί από τη Διεθνή Αεραθλητική Ομοσπονδία ως μία από τις καταλληλότερες στον κόσμο, καθώς προσφέρει άριστες συνθήκες πτήσης, γεγονός το οποίο σε συνδυασμό με το μύθο του Ολύμπου προσελκύει πολλούς αθλητές, αλλά και λάτρεις του αθλήματος. Στο χώρο αυτό το έτος 2000 και το χρονικό διάστημα 29/7 εως 5/8 πραγματοποιήθηκε το 1ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Αγώνων Ταχύτητας Αιωροπτερισμού. Το Μαίο του 2001 πραγματοποιήθηκε στην ίδια περιοχή (Τουρτοφωλιά), το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Αιωροπτερισμού και το Παγκόσμιο Κύπελλο Αλεξιπτώτου Πλαγιάς. Κοκκινοπηλός Ορεινός παραδοσιακός οικισμός που βρίσκεται σκαρφαλωμένος στις δυτικές πλαγιές του Ολύμπου σε υψόμετρο 1.150μ.. Είναι κτισμένος στις παρυφές της στενωπού «Μπάρας» και η χαρακτηριστική γεωγραφική θέση τού έδωσε μεγάλη στρατηγική αξία, καθιστώντας τον κέντρο διαβάσεων των επιδρομέων από τους αρχαίους χρόνους μεχρι τους νεότερους. Τα σπίτια του Κοκκινοπηλού, με τα χαρακτηριστικά της Μακεδονικής αρχιτεκτονικής, ήταν διόροφα και πέτρινα, κτισμένα με υλικά από τη γύρω περιοχή. Χαρακτηριστικά είναι τα πέτρινα καλντερίμια που υπάρχουν στον οικισμό. Στην πλατεία του χωριού στη θέση Κάτω Τόκα δεσπόζει η εκκλησία της Αγ.Παρασκευής (1732-1746), χτισμένη στο τύπο της τρίκλιτης βασιλικής. Χαρακτηριστική είναι η πέστροφα – Γοργόνα του περίτεχνου ξυλόγλυπτου τέμπλου. Το 12ο αι. μετοίκησαν στον Κοκκινοπηλό βλαχόφωνοι πληθυσμοί και τον κατοικούν μέχρι και σήμερα. Από εδώ διέρχεται το διεθνές ορειβατικό μονοπάτι Ε4 που οδηγεί στο Μύτικα και στην ανατολική πλευρά του Ολύμπου, ενώ υπάρχουν πολλές τοποθεσίες για εξορμήσεις και εκδρομές. Περιμετρικά του χωριού απλώνεται δάσος κατάφυτο από οξιές, μαύρη πεύκη, έλατα, ρόμπολα, βελανιδιές, καστανιές κ.λ.π. ιδανικός τόπος για αναψυχή και πεζοπορία.
\r\n
\r\nΙερά Μονή Αγίας Τριάδας Σπαρμού Είναι κτισμένη στη ΝΔ πλευρά του βουνού, (ανατολικά του Δήμου Ολύμπου) σε υψόμετρο 1000μ. περίπου, πάνω από το κατεστραμμένο χωριό Σπαρμός. Πιθανότατα ιδρύθηκε κατά τα μέσα του 16ου αι.. Στην κτητορική επιγραφή του καθολικού αναφέρεται πως το καθολικό ανακαινίσθηκε το 1933. Οι τοιχογραφίες στο εσωτερικό του ναού σώζονται σε καλή κατάσταση και είναι κρητικής τέχνης. Το σημερινό καθολικό είναι ρυθμού βασιλικής, ξυλόστεγης μονόκλιτης, χωρίς τρούλο και κόγχες. Όλα τα μέρη του ναού είναι αγιογραφημένα με όμορφες και απάνιες παραστάσεις, μαζί με το θαυμάσιο τέμπλο, το οποίο χρονολογείται την ίδια εποχή με αυτή της ανιστόρησης του καθολικού. Το καθολικό είναι κτισμένο στο κέντρο του Μοναστηριού και γύρω από αυτό βρίσκονται τα κελλιά των μοναχών και άλλοι χώροι της Μονής. Από το 1928 η Μονή Σπαρμού υπάχθηκε στη πνευματική δικαιοδοσία του μητροπολίτη Ελασσόνας και ενσωματώθηκε αργότερα στην Ιερά Μονή Παναγίας Ολυμπιώτισσας, όπου μεταφέρθηκαν τα χειρόγραφα έντυπα, βιβλία, κειμήλια και ιερά σκεύη της Μονής. Σήμερα η Μονή φιλοξενεί ανδρική αδελφότητα ιερομονάχων και δέχεται πλήθος επισκεπτών, ενώ πανηγυρίζει του Αγίου Πνεύματος.
\r\n
\r\nΙερά Μονή Αγίου Αντωνίου Κοκκινόγης Η Μονή κτίστηκε το έτος 1775μ.Χ., βάσει σχετικής επιγραφής στην ανατολική όψη του κτίσματος του καθολικού. Κτίστηκε ως παράρτημα, Μετόχι, της Ιερά Μονής Αγ.Αντωνίου Σιάπκας, διέθετε πολλές εκτάσεις καλλιεργήσιμες, απασχολούσε πλήθος κόσμου στην καλλιέργεια αυτών των εκτάσεων και έπαιξε σημαντικότατο ρόλο κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας. Το 1943 η Μονή πυρπολήθηκε από τους Γερμανούς, με αποτέλεσμα να καταστραφούν τα κελιά που βρίσκονταν στο προαύλιο, ενώ στο καθολικό κάηκαν το τέμπλο του ναού, η βιβλιοθήκη και ότι άλλο βρίσκονταν εντός. Το κτίσμα του καθολικού διασώθηκε. Σήμερα σώζονται το καθολικό, υπολείμματα των κελιών, υπόγειος θολωτός χώρος (σώζεται σε καλή κατάσταση), που χρησιμοποιούνταν ως αποθήκη και βρύση κτισμένη με πέτρα, σε καλή κατάσταση. Ο περίβολος του ναού παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, διότι σχεδόν σε όλο του το ύψος σώζονται πολεμίστρες/παράθυρα με πανοραμική θέα στο γύρω χώρο, γεγονός που δηλώνει το φρουριακό χαρακτήρα του μνημείου. Η Ι.Μ. Αγίου Αντωνίου αποτελεί μνημείο προστατευόμενο από τις διατάξεις της αρχαιολογικής νομοθεσίας, με μεγάλο ιστορικό και αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, χρειάζεται όμως αποκατάσταση και συντήρηση κατόπιν μελέτης.
\r\n
\r\nΑσκηταριά Πυθίου Βρίσκονται ανατολικά του οικισμού Πυθίου, σε λόφο, στην είσοδο του Στενού της Πέτρας, σε φυσικά σπήλαια. Χρονολογούνται το έτος 1339. Στο εσωτερικό τους σώζονται τοιχογραφίες.
\r\n
\r\nΑρχαιολογικός χώρος Πυθίου Στο λόφο Άγιοι Απόστολοι κοντά στο σημερινό οικισμό του Πυθίου εκτείνεται το Αρχαίο Πύθιο, η πρωτεύουσα της Περραιβικής Τριπολίτιδας. Το Πύθιο ήταν πασίγνωστο στην αρχαιότητα για τη λατρεία του Απόλλωνα Πυθίου, ο οποίος ήταν σεβαστός σε όλους τους Περραιβούς. Κυρίαρχη επίσης ήταν η λατρεία του Ποσειδώνα Πατρώου. Το περίφημο ιερό επισημάνθηκε σε πυκνό δάσος πουρναριών αλλά δεν διερευνήθηκε ακόμη. Αντίθετα πολύ κοντά σε αυτό το σημείο βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος όπου ανασκάφθηκαν δύο Ρωμαϊκοί ναοί, αφιερωμένοι στον Πύθιο Απόλλωνα και τον Ποσειδώνα Πατρώο. Θεωρείται πολύ πιθανό από τους Αρχαιολόγους ότι η κατασκευή των δύο ναών έγινε στο χώρο του περίφημου ιερού του Απόλλωνα Πυθίου, με πανθεσσαλική και όχι μόνο εμβέλεια, καθώς οι ανασκαφές έδωσαν εκπληκτικά ευρήματα, όπως δύο ακέφαλα αγάλματα του Θεού σε θραύσματα, καθώς και ένα ακέφαλο άγαλμα του Απόλλωνος Μουσαγέτη, 55 αναθηματικές επιγραφές, 3 επιστολές Μακεδόνων βασιλέων, δύο ψηφίσματα του Πυθίου κ.ά., τα οποία προέρχονται από το αρχαιότερο ιερό του Απόλλωνα. Τα ευρήματα φυλάσσονται σε αποθήκες της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας Λάρισας, όπου γίνονται και εργασίες συντήρησής τους. Ο χώρος είναι επισκέψιμος.

\r\n\r\n

Αρχείο:Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος Σπαρμού.jpg

\r\r\r\r\r

Ειδήσεις από το In.gr
  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.